news

Trump và Cuộc Chiến Iran 2026: Phong Tỏa Eo Biển Hormuz Đẩy Thế Giới Đến Bờ Vực Khủng Hoảng

Từ thảm kịch ám sát Lãnh tụ Tối cao Iran đến phong tỏa hải quân Hormuz, cuộc chiến 12 ngày đã khiến hơn 4.400 người thiệt mạng và đưa thế giới đến ngưỡng cửa khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Web3 Station

Web3 Station

— 9 min read
Share
Trump và Cuộc Chiến Iran 2026: Phong Tỏa Eo Biển Hormuz Đẩy Thế Giới Đến Bờ Vực Khủng Hoảng

Từ Đàm Phán Thất Bại Đến "Chiến Dịch Thịnh Nộ Sử Thi"

Ngày 28 tháng 2 năm 2026 sẽ được ghi nhớ như một bước ngoặt lịch sử khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh khởi động Chiến dịch Thịnh Nộ Sử Thi (Operation Epic Fury) - cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhất vào Iran kể từ năm 1979. Theo Wikipedia, quyết định này được đưa ra ngay trên chuyên cơ Air Force One lúc 3:38 PM EST ngày 27/2, khi Trump đang trên đường đến Corpus Christi, Texas.

Bước đi quyết định này xuất phát từ thất bại của các cuộc đàm phán gián tiếp tại Muscat, Oman vào đầu tháng 2. TIME xác nhận rằng Trump đã đưa ra tối hậu thư 10 ngày vào ngày 20/2, nhưng Iran từ chối các điều kiện đình chỉ chương trình hạt nhân.

Điểm bùng phát cuối cùng đến từ tuyên bố của Trump tại phiên họp State of the Union ngày 24/2/2026, khi ông cáo buộc Iran đã "khởi động lại chương trình hạt nhân và phát triển tên lửa có khả năng tấn công Hoa Kỳ".

12 Ngày Địa Ngục: Khi Lãnh Tụ Tối Cao Bị Ám Sát

Cuộc chiến bắt đầu với cú sốc chấn động toàn cầu: Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị ám sát ngay trong đợt tấn công đầu tiên của liên minh Mỹ-Israel. Theo Wikipedia Timeline, đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại một lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng trong chiến tranh.

Những ngày tiếp theo chứng kiến sự tàn phá có hệ thống:

  • 2/3/2026: Tòa nhà IRGC Malek-Ashtar tại Tehran bị phá hủy hoàn toàn
  • 15/3/2026: Cuộc không kích dữ dội tại Isfahan, Shiraz, nam Tehran và các căn cứ không quân Dezful, Khomein, Hamadan
  • Đầu tháng 3: Mojtaba Khamenei (con trai Ali Khamenei) được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao mới

Trump phản ứng mạnh mẽ với việc bổ nhiệm Mojtaba, tuyên bố việc này là "không thể chấp nhận" và tiếp tục leo thang quân sự. Theo Al Jazeera, cuộc chiến 12 ngày đã tiêu diệt hàng loạt lãnh đạo quân sự cấp cao và các nhà khoa học hạt nhân Iran.

Thảm Kịch Nhân Đạo: Hơn 4.400 Người Thiệt Mạng

Con số thương vong từ cuộc chiến Iran 2026 là một thảm kịch nhân đạo chưa từng có. Theo số liệu mới nhất từ HRANA (Cơ quan Quyền con người Iran) được Al Jazeera trích dẫn tính đến 7/4/2026:

  • Iran: 3.636 người tử vong (1.701 dân thường, 1.221 quân nhân, 714 chưa phân loại) và khoảng 27.000 người bị thương
  • Lebanon: 773 người tử vong, 1.933 bị thương, 830.000 người phải di dời
  • Iraq (PMF): 85 người tử vong, 139 bị thương

Đặc biệt đau lòng, 15% tổng số thương vong là trẻ em dưới 18 tuổi. Iran International đưa ra con số cao hơn, ước tính ít nhất 4.700 lực lượng an ninh Iran đã thiệt mạng tính đến 31/3/2026.

Thiệt hại hạ tầng cũng nghiêm trọng không kém: ít nhất 120 di tích lịch sử, 5.535 đơn vị dân cư, 1.041 đơn vị thương mại, 14 trung tâm y tế và 65 trường học bị hư hại.

Eo Biển Hormuz: Nút Thắt Cổ Họng Của Thế Giới

Iran đã đáp trả bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu. Động thái này ngay lập tức gây ra cú sốc giá dầu, đẩy Brent từ mức 65-70 USD/thùng lên đỉnh 119 USD/thùng trong tháng 3.

Tình hình càng căng thẳng hơn khi CNBC xác nhận Trump tuyên bố phong tỏa hải quân Mỹ có hiệu lực từ 13/4/2026 lúc 10 AM ET. Trên Truth Social, Trump đăng cảnh báo đanh thép: "Nếu bất kỳ con tàu nào trong số này đến gần PHONG TỎA của chúng tôi, chúng sẽ ngay lập tức bị TIÊU DIỆT, sử dụng cùng hệ thống tiêu diệt mà chúng tôi dùng chống lại những kẻ buôn ma túy trên biển."

IRGC phản pháo gay gắt, tuyên bố phong tỏa là "hành vi cướp biển" và cảnh báo: "Nếu an ninh cảng Iran bị đe dọa, không cảng nào ở Vịnh Ba Tư và Biển Ả Rập an toàn."

Cuộc Đối Đầu Trên Biển

Căng thẳng leo thang thành xung đột trực tiếp khi tàu khinh hạm Iran IRIS Dena bị tàu ngầm Mỹ USS Charlotte đánh chìm tại Ấn Độ Dương, cách Galle (Sri Lanka) 40 hải lý. Đây là cuộc đụng độ hải quân trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ khi bắt đầu chiến tranh.

Islamabad: Cuộc Đàm Phán 21 Giờ Định Mệnh

Sau áp lực quốc tế khổng lồ, NPR xác nhận lệnh ngừng bắn 2 tuần có hiệu lực từ 7-8/4/2026, với Pakistan đóng vai trò trung gian và Trung Quốc hỗ trợ thúc đẩy. Mojtaba Khamenei đã chấp thuận vào phút chót.

Cuộc đàm phán tại Islamabad ngày 11-12/4 quy tụ đội ngũ đàm phán hùng hậu:

Phía Mỹ (300 người): Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner

Phía Iran (70 người): Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu

Trung gian Pakistan: Thủ tướng Shehbaz Sharif, Thống chế Asim Munir, Phó Thủ tướng/Ngoại trưởng Ishaq Dar

Theo Al Jazeera, cuộc đàm phán marathon kéo dài 21 giờ với 3 vòng (1 gián tiếp, 2 trực tiếp) nhưng cuối cùng thất bại.

Hai Điểm Bế Tắc Chết Người

1. Chương trình hạt nhân: Mỹ yêu cầu Iran đình chỉ làm giàu uranium trong 20 năm, Iran chỉ đồng ý 5 năm

2. Quy chế eo biển Hormuz: Bất đồng về quyền kiểm soát tuyến đường huyết mạch này

Washington Post tiết lộ rằng không khí đàm phán rất căng thẳng, với cả hai phía đều không sẵn sàng nhượng bộ trong các vấn đề cốt lõi.

Sóng Gió Thị Trường Tài Chính Toàn Cầu

Cuộc chiến Iran đã gây ra những cú sốc liên tiếp trên thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt là crypto và dầu mỏ.

Dầu Mỏ: Từ Đáy Lên Đỉnh Rồi Lại Xuống

  • Trước chiến tranh: Brent dao động 65-70 USD/thùng
  • Đỉnh điểm (tháng 3): Brent chạm 119 USD/thùng
  • Sau ngừng bắn (8/4): WTI giảm 17.7% xuống 92.96 USD, Brent giảm 17.6% xuống 91.71 USD
  • Sau phong tỏa Hormuz (13/4): Brent hồi lên 103 USD/thùng

Bitcoin: Sóng Ngầm Trong Bão Lửa

Thị trường crypto cũng không thoát khỏi động lực địa chính trị. CoinDesk ghi nhận Bitcoin tăng vọt lên 72.699 USD (+5% trong 24 giờ) ngay sau thông báo ngừng bắn, đạt mức cao nhất trong 3 tuần.

Tuy nhiên, CoinDesk cũng xác nhận BTC lại giảm xuống vùng 70.600-71.000 USD sau khi Trump ra lệnh phong tỏa Hormuz. Sự kiện ngừng bắn đã gây ra hàng triệu USD thanh lý vị thế short trên thị trường phái sinh.

Cointelegraph phân tích rằng hậu quả của chiến tranh Iran sẽ chi phối thị trường cả năm 2026, đặc biệt trong Q2. Fed cũng khó có thể cắt giảm lãi suất cho đến cuối Q3 hoặc Q4.

Tuy nhiên, nếu đạt được thỏa thuận hòa bình toàn diện, dầu có thể trở về mức 65-70 USD và Bitcoin có thể hướng tới 100.000 USD cuối năm 2026.

Phản Ứng Quốc Tế: Từ Vatican Đến Bắc Kinh

Cuộc chiến đã tạo ra những rạn nứt trong cộng đồng quốc tế. PBS đưa tin Pope Leo (Giáo hoàng mới) đã chỉ trích gay gắt chiến dịch quân sự, nhưng Trump tuyên bố ông không cần phải xin lỗi.

Pháp và Anh đã tổ chức các cuộc đàm phán nhằm "khôi phục tự do hàng hải" tại Hormuz, trong khi Trung Quốc kêu gọi cả hai bên không leo thang và phản đối mạnh mẽ việc phong tỏa.

Iran cũng yêu cầu Lebanon phải được đưa vào bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào, liên kết với cuộc chiến chống Hezbollah tại Lebanon năm 2026.

Tương Lai Bấp Bênh: Vòng Đàm Phán Thứ Hai

Với lệnh ngừng bắn sắp hết hạn vào 21/4/2026, thế giới đang hồi hộp chờ đợi. TIME xác nhận Trump đã nói với NY Post rằng "có thể có điều gì đó sẽ xảy ra" trong 1-2 ngày tới tại Pakistan.

White House cũng xác nhận mở cửa cho vòng đàm phán thứ 2 trước khi ngừng bắn hết hạn. Tuy nhiên, với hai điểm bế tắc chính về chương trình hạt nhân và quy chế Hormuz vẫn chưa được giải quyết, triển vọng hòa bình vẫn mong manh.

Nếu đàm phán thất bại, Trump đã cảnh báo trên Truth Social về khả năng tấn công các nhà máy điện Iran với thông điệp đầy ám ảnh: "Một nền văn minh sẽ chết đêm nay."

Cuộc chiến Iran 2026 đã chứng minh sức tàn phá của chiến tranh hiện đại trong thời đại toàn cầu hóa. Từ những cú sốc thị trường tài chính đến thảm kịch nhân đạo, hậu quả của 12 ngày địa ngục này sẽ còn ảnh hưởng đến thế giới trong nhiều năm tới.

Trong bối cảnh phong tỏa hải quân vẫn có hiệu lực và căng thẳng leo thang từng giờ, thế giới đang đứng trước ngã rẽ lịch sử: hòa bình hay chiến tranh toàn diện. Quyết định cuối cùng có thể được đưa ra trong những ngày tới tại Islamabad, nơi mà tương lai của khu vực và ổn định toàn cầu đang được cân bằng trên lưỡi dao.

Nguồn tham khảo

Read more